| Grabaketa |
Heriak |
Euskalkiak |
Mapak |
Gai nagusia |
Izenburua |
Hiztuna |
|
PIR-449
|
|
|
|
Hilabeteen izenak Garraldan. |
Hilabeteen izenak |
Francisco Javier Bidador |
|
PIR-450
|
|
|
|
Haizeen zenbait izen esaten ditu eta haize bakoitzaren norabidea zein den. |
Haizeen izenak |
Francisco Javier Bidador |
|
PIR-451
|
|
|
|
Noiz ereiten zen lursagarra eta noiz biltzen zen. |
Lursagarra noiz ereiten zen |
Francisco Javier Bidador |
|
PIR-452
|
|
|
|
Lursagarra bereizten zen, hazitako zena eta jateko zena. Diametro jakin batekin berezi behar zen hazitakoa, handiena kanpora saltzen zen jateko. |
Lursagarren bereizketa |
Francisco Javier Bidador |
|
PIR-453
|
|
|
|
Gaur egun animaliak komunaletan bereiziak daude eta larreak garai konkretu batean irekitzen dira. Baina garai batean dena libre zen eta azienda nahasturik zegoen. |
Azienda lur komunaletan |
Francisco Javier Bidador |
|
PIR-454
|
|
|
|
Etxeko elea erdara izaten zen. Berak euskara ikasi zuen burugogorra zelako, osabari presionatuz. Etxean erdara zen hizkuntza nagusia. |
Etxeko elea erdara izaten zen |
Francisco Javier Bidador |
|
PIR-455
|
|
|
|
Erron sortua eta 11 urtekin Usetxira joana maizter, familiarekin. |
Etxea eta Familiaren jatorria |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-456
|
|
|
|
Aita eta ama euskaldunak eta Erron haiek ziren euskaldun bakarrak, herriko zaharrenak salbu. |
Familia eta euskara |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-457
|
|
|
|
13 Anai-arreba ziren. Haiek Usetxira joan zirenean gazte aunitz baziren. |
Familiaren osaketa |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-458
|
|
|
|
Aziendarekin eta lurrarekin egiten zuten lan. Behorrak, behiak, ardiak, zerriak, oiloak, baratzea… Garia. |
Baserriko lanak, azienda |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-459
|
|
|
|
Usetxin euskaldunak ziren harat iritsi zirenean. Senar-emazteak euskaldunak izan arren, ikastolan ikasi zuten seme-alabek euskara. |
Senarra Usetxikoa baina haien artean erdaraz |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-460
|
|
|
|
Beheitian azienda eta sabaian belarra. Baratzea ondoan, baina alorrak urruti zituzten bazkaria eramateko gizonei. Erron ez zuten etxean urik. Usetxin bai. Udaran ura oso eskatua zen Erron. |
Etxeko egitura Erron |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-461
|
|
|
|
Ama ikusi zuen lisua egiten. Orduan astean behin garbitzen zuten arropa. Erron bertze ahizpek laguntzen zioten. Usetxin bai, lagundu izan zion. |
Lisiba (Lisue) |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-462
|
|
|
|
Gizonek kanpoan eta aziendakin egiten zuten lan. Emaztekiek hori eta etxekoa, dena, gizonari kanpoan lagundu eta etxeko guztia bere gain. |
Lan banaketa |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-463
|
|
|
|
Kostalekin eramaten zuten garia errotara. Gero "cedazo"tik pasa, "levadura" egin eta bota, eta ura boteaz masa egiten hasi. Ogiari itxura eman, labea garbitu ezpelaz, eta ogia labean sartu. Zortzi bat egunetarako ogia. |
Errotara eta ogia egiten |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-464
|
|
|
|
Tomatea botiletan paratzen zuten, kontserbarako. Piperra ere sartzen ibili ziren, nahiz eta gero zaila izan botilan sartzeko eta ateratzeko. Laratzean egosten zuten dena. |
Kontserbak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-465
|
|
|
|
Sukaldatzen suko brasetan. Taloa egiten zuten. Babak… Platerean ez da ezer galtzen. |
Sukaldatzen. Janaria |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-466
|
|
|
|
Osaba bat bizi izan zen haiekin garai batez. Ameriketatik itzuliotakoa zen. Amutxiz ere oroitzen da, etxean. Amutxi eta apitxi. Tio-osaba… |
Familia osaketa, izenak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-467
|
|
|
|
Komuna kuadran (estrabilen) eta gorputza garbitu palanganan. |
Gorputza garbitu palanganan |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-468
|
|
|
|
Azienda: ardiak, behorrak, behiak… Ez zen zerrikumerik jaten etxean orduan… |
Kuadra -ikuilua- eta azienda |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-469
|
|
|
|
Oilaskoak nola egiten zituzten erre-egosiak. Errezeta. Orduan besta egunetan soilik jaten zen oilaskoa. |
Oilasko erregosiak -recocidos- |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-470
|
|
|
|
Petatxoz jositako arropa izaten zen. Igandetan ezin zen orratza hartu eta amak begiratzen zion erlojuari igande gauez, hamabietan orratza berriro hartu ahal izateko. Haria nola egiten zuten. Jertseak, galtzeriak… dena etxean egina |
Jantziak. Arropa eta haria |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-471
|
|
|
|
San Martinetan bat hiltzen zuten. Gero bertze bi. Txorizo oso ona egiten zuen amak, gosaltzeko. Txerri-hiltzea egiterakoan afaria egiten zen eta presentea eraman auzoei. |
Txerri hiltzea |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-472
|
|
|
|
Axuria kenduta gazta batzuk egiten zuten etxerako. Prozesua pixkat kontatzen du. |
Gazta egiten |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-473
|
|
|
|
Sagarrondoak baziren. Basoko fruituak ere. Marrubiak eta zizak. |
Fruta, basoko fruituak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-474
|
|
|
|
Irailean mozten zituzten haritzen abarrak hostoak eskuratzeko. Fardoak egiten zituzten abarrekin, sekatzen zirenean montonean paratu eta neguan ematen zuten. Hori baino hobea zen artoa… |
Haritz hostoak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-475
|
|
|
|
Behin mozten zuten urtean. Inoiz bi aldiz. |
Belarrak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-476
|
|
|
|
Ama, aita edo mutilek eramaten zituzten ardiak mendira. Neskak ikastera. |
Artzaintza |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-477
|
|
|
|
Oron batak, bi orduak, hiru orduek… |
Orduak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-478
|
|
|
|
Asteko egunen izenak |
Aste egunak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-479
|
|
|
|
Urtaroen izenak |
Urtaroak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-480
|
|
|
|
Hilabeteen izenak |
Hilabeteak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-481
|
|
|
|
Zubiri pamplona txikito. Señorito samarrak. |
Herrien harremanak |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-482
|
|
|
|
Gerendiaindik zetorren saltzailea mandoarekin, herriz-herri saltzen telak -ehunak-. Oso graziosoa zen. Aranguren, Zubirikoa, ere joaten zen. |
Saltzailea Gerendiaindik |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-483
|
|
|
|
"El paragüero se viene…". |
Ijitoak saltzaile |
Alicia Villanueva Zandueta |
|
PIR-484
|
|
|
|
